App Ekonomisi

Hakan Duran
19 Aralık 2016

App ekonomosini ıskalarsak gerçekten hApp'ı yutabilir miyiz? Aslında bu soru değerleri milyarlarca dolarla ifade edilen AirBnb, Uber, Whatsapp gibi örneklerden sonra biraz abes de karşılanabilir. Dünyanın öbür ucundaki yazılımcıya dünyanın bir diğer ucundaki problemi çözerek değer oluşturma imkanı veren bu yeni ekonomi dengeleri, kalıplaşmış fikir ve ön yargıları gerçekten alt üst ediyor. "Disruptive Technology" trendi olarak da isimlendirilen bu trend adeta bir sel gibi önüne ne katarsa sürükleyip yıkıyor, yerinden ediyor. Bulundukları endüstriye yıllarını vermiş dev şirketler mazisi henüz bir kaç yılı ancak bulan küçük start-up'lar karşısında dayanamayıp havlu atmak zorunda kalıyorlar. Tabiri caizse görünüşte mahallenin "tıfıl" ama "atik" genç delikanlısı diyebileceğimiz bu start-up'lar hızları ve inovatif-sıradışı yaklaşımlarıyla hiç düşünülmeyeni düşünüp, şaşırtan bir hızla devreye alarak "mahallenin ağır abisi" diyebileceğimiz dev bütçeli şirketleri tahtlarından edebiliyorlar. Büyük olmanın getirdiği hantallık, sıradanlık bu yeni dönemde çevik hareket etmeye, rekabetçi-inovatif fikirler ortaya koymaya engel teşkil ediyor.

En önemli ve öncü örneklerden biri olduğu için "Uberization' Of Everything" olarak da isimlendirilen bu "yeni app ekonomisi" tehdidi (fırsata dönüştürememişsek) gün gelip bizim şirketimizin de kapısını çalarsa? Belki pek çoğumuz için bu henüz ufukta dahi gör(e)mediğimiz bir tehdit olsa da dijital dönüşümü hemen şimdi başlatmaz isek yarının çok geç olacağı da aşikar. Binlerce odası olan otel zincirleri nasıl AirBnb'nin tehdidi altında ecel terleri döküyor ise binlerce mağazası olan perakende zincirlerinin de elbette bu yıkıcı teknolojiden etkilenmemeleri düşünülemez.

Örneğin dünyanın en büyük market zincirlerinden biri olan Walmart e-commerce cirosunda 13.7 milyar dolar ile (2015) 107 milyar ciroya sahip Amazon.com'un epeyce gerisinde kalınca sıra dışı bir startup kültürünü (jet.com) şirketine katma gereği duydu. Walmart CEO'su Doug McMillon hem Walmart'ın e-commerce cirosunu artırmak hem de bu girişimci ruhu Walmart'a enjekte etmek amacıyla jet.com'u 3 milyar dolara satın aldıklarını açıkladı. Biraz biz tam manasıyla beceremedik itirafı da denilebilir ama "startup'dan öğreneceklerimiz var" diyebilmek de açıkçası açık yürekli bir açıklama olarak değerlendirilebilir.

Bu yeni trende/tehdide karşı var olma mücadelesi veren, bunu fırsata dönüştürmeye çalışan dev global şirketler aslında hepimiz için birer ilham kaynağı olabilir. Esen bu sert rüzgar şirketlerimizin iliklerine işlemeden doğru ve yerinde organizasyonel reaksiyonları göstermekte geç kalmamamız gerekiyor. Yeni teknolojik trendlere hem organizasyonel hem insan kaynağı hem de şirket kültürlerimiz açısından uyum sağlamak sözde kolay gibi görünse de aslında fiiliyatta pek de o kadar kolay olamıyor. Endüstri 4.0, Internet of Things, Disruptive Technology gibi trendlerin tartışıldığı bu zorlu "Dijital Dönüşüm" yolculuğunda başarılı örnekleri incelemek, dersler çıkartmak işimizi nispeten kolaylaştırabilir.

GE Appliances firmasının dijital dönüşüm yolculuğu da güzel örneklerden biri aslında. Bu makale dönüşümü gerçekleştirmek isteyen firmalara izlenmesi gereken yola dair güzel tavsiyelerde bulunuyor. Makalenin detaylarından ziyade dikkatimi çeken kısımlarını sizlerle paylaşmak istiyorum.

  • "Software is eating the world": Veriyi ve app ekonomisinin gücünü bir kaldıraç gibi kullanabilen firmalar uzun dönemli başarı elde etmeyi ve ayakta kalabilmeyi başaracak.
  • Dönüşümü tek başınıza gerçekleştiremezsiniz, size güç katacak, sizi rekabet edebilir kılacak iş ortakları ve tedarikçilerle stratejik iş birlikleri yapmalı dönüşüm sürecinize onların katacağı sinerji ile ivme katmalısınız.
  • Dönüşüme direnen değil kucak açan, can atan bir şirket kültürü oluşturmalı, denemekten, başarısız olmaktan yılmadan iteratif inovasyonu hedeflemeyi öğütleyen lean startup yaklaşımının kurum kültürü olarak benimsenmesini sağlamalısınız.
  • IT departmanlarınızı maliyet merkezi olmaktan çıkarmalı eko sistemin diğer unsurlarıyla birlikte proaktif bir enerjiyle ürün ortaya çıkaran, kar/gelir üreten organizasyonlar haline getirmelisiniz.

Makaleyi çok beğendiğimi ve oldukça faydalandığımı özellikle belirtmek istiyorum. İnşallah ilerleyen dönemde fırsat buldukça kendi dijital dönüşüm yolculuğumuza dair örnekler vermeye de çalışacağım.

Blog Yazarları

Hakan Duran Bilgi İşlem Direktörü
Tuğba Uzüğüten Cacharel Marka Müdürü
Gözde Bohan İnsan Kaynakları Uzmanı
Sema Şentürk İnsan Kaynakları Takım Lideri